Wat de minister aankondigt

In juni stuurde het kabinet een pakket maatregelen tegen zorgfraude naar de Kamer, met onder meer een bredere vergunningplicht en een VOG-plicht voor bestuurders. We schreven daar eerder over. Volgens de minister is dat pakket niet genoeg. Bovenop de eerdere plannen komen vijf aanvullende stappen:

• Een wetsvoorstel om de toetredingseisen voor de zorg strenger te maken.
• Onderzoek naar hoe vervalste documenten, zoals valse diploma's en VOG's, beter kunnen worden voorkomen en gesignaleerd.
• Onderzoek naar meer regie op toezicht, handhaving en opsporing.
• Onderzoek naar maatregelen tegen malafide uitzendbureaus.
• Samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid om informatie beter uit te wisselen tussen het veiligheidsdomein en het zorgdomein.

Vier van de vijf punten zijn onderzoeken. Het wetsvoorstel dat de toetredingseisen aanscherpt, wordt naar verwachting pas in 2028 ingediend. Op 24 september debatteert de Kamercommissie VWS erover. Wat er de komende jaren in de wet verandert, is dus nog niet zeker. Wel is duidelijk waar het kabinet het probleem ziet: bij vervalste documenten en bij bureaus die personeel leveren zonder dat de papieren kloppen.

De zaak Ammi Zorg

De directe aanleiding is de veroordeling van de bestuurder van zorgbemiddelingsbureau Ammi Zorg voor het sjoemelen met diploma's en VOG's. Na de veroordeling namen familieleden het bureau over. In de Kamer kwam daarop de vraag of criminele activiteiten zo onder een andere naam gewoon kunnen doorgaan. De minister antwoordt dat een strafrechtelijke veroordeling persoonsgebonden is en dat zij dit zeer onwenselijk vindt.

Een vergunningplicht en de Wet Bibob toetsen de partij die een vergunning aanvraagt. Als een bureau van eigenaar wisselt of onder een nieuwe naam verdergaat, is het niet gezegd dat die toetsing het tegenhoudt. De uitzendkracht die via zo'n bureau bij een zorgorganisatie aan het werk gaat, valt vervolgens onder de vergewisplicht van die organisatie. De minister benoemt dat in het artikel ook zo: werkgevers moeten zich ervan vergewissen dat hun medewerkers de juiste diploma's en VOG's hebben, en dat geldt ook voor mensen die zij via een uitzendbureau inhuren.

De inspectie krimpt

De IGJ moet de komende zes jaar krimpen van 950 naar 650 arbeidsplaatsen. Tegelijkertijd wil de minister meer regie op toezicht en handhaving. Hoe dat samengaat, moet het onderzoek uitwijzen. Voor zorgorganisaties betekent het in elk geval dat zij niet kunnen rekenen op vaker inspectiebezoek om na te gaan of de dossiers van hun personeel op orde zijn.

De minister wijst in plaats daarvan op de partijen die daar al verantwoordelijk voor zijn: werkgevers, en daarnaast gemeenten, zorgkantoren en zorgverzekeraars, die bij contractering de integriteit van aanbieders beoordelen. Gemeenten hebben daar sinds de VNG-handreiking van juni een concreet kader voor en kunnen vooraf om diploma's en VOG's van personeel vragen. Het is handig als je die informatie dan al hebt, in plaats van dat je die op dat moment nog bij elkaar moet zoeken.

Het voorbeeld Eemhart

De minister noemt gehandicaptenzorgorganisatie Eemhart als goed voorbeeld. Eemhart ontdekte in april bij eigen vergewiscontroles dat een aantal extern ingehuurde zorgverleners de papieren niet op orde had. Het ging om diploma's, VOG's en identiteitsgegevens. De organisatie heeft daarop besloten per 1 oktober 2026 te stoppen met de inhuur van zzp'ers en uitzendkrachten voor de directe cliëntenzorg.

Eemhart controleerde de ingehuurde krachten zelf, in plaats van af te gaan op wat het bureau aanleverde. Daardoor kwam het probleem intern aan het licht en kon de organisatie zelf bepalen wat ze ermee deed. Niet iedere organisatie kan of wil stoppen met externe inzet, maar de controle die Eemhart uitvoerde, kan iedere organisatie uitvoeren: dezelfde checks op ingehuurde krachten als op eigen medewerkers.

Wat je nu al kunt regelen

De onderzoeken van het kabinet gaan over vervalste documenten en over bureaus die daarmee werken. Voor beide hoef je niet op nieuwe wetgeving te wachten:

• Controleer bij de bron. Diplomagegevens komen rechtstreeks van DUO, een VOG controleer je op de echtheidskenmerken bij Justis. Aan een scan uit een mailbox kun je niet zien of het document echt is.
• Koppel documenten aan een geverifieerde identiteit. Een echt diploma van iemand anders is ook een probleem. Begin daarom met identiteitsverificatie en koppel daar de rest aan.
• Neem uitzendkrachten en zzp'ers op in dezelfde controle. Dezelfde checks, dezelfde eisen en hetzelfde dossier als voor eigen personeel. De vergewisplicht maakt geen onderscheid.
• Controleer voordat iemand start. In de zaak Ammi Zorg werden mensen ingezet terwijl de papieren pas later kwamen. Wie eerst controleert en dan pas inroostert, voorkomt dat.
• Herhaal de controle. Een BIG-registratie kan worden doorgehaald, een VOG zegt niets over wat er daarna gebeurt en een bureau kan van eigenaar wisselen. Een eenmalige controle bij de start dekt dat niet.
• Leg vast wat je hebt gecontroleerd. Als de inspectie, een gemeente of een zorgkantoor ernaar vraagt, wil je kunnen laten zien welke controle wanneer is uitgevoerd en op welke bron die is gebaseerd.

Hoe Odixus hierin past

Met Odixus haal je de gegevens rechtstreeks van de bron: diplomagegevens uit DUO, de VOG gecontroleerd bij Justis, actuele registraties in BIG en SKJ, en de identiteit vastgesteld met biometrische verificatie. Dat doe je voor eigen medewerkers en voor ingehuurde krachten op dezelfde manier. Per persoon ontstaat zo een dossier waarin elke status is terug te voeren op een geverifieerde bron, met de datum en de uitkomst van iedere controle erbij. Via doorlopende signalering bewaak je daarna met Odixus de registers en krijg je een melding zodra er iets verandert. Welke controles je uitvoert en wat je met de uitkomst doet, bepaal je als werkgever zelf. De software van Odixus levert de geverifieerde gegevens en legt vast wat er is gecontroleerd, zodat je dat op elk moment kunt aantonen.

De maatregelen die het kabinet nu aankondigt, richten zich op het deel van de keten waar de werkgever zelf zicht op heeft: de persoon die daadwerkelijk bij cliënten komt te werken en de papieren die daarbij horen. Daar hoef je niet op de uitkomst van een onderzoek of een wetsvoorstel te wachten.

Wil je zien hoe je ingehuurde krachten in Odixus op dezelfde manier screent als je eigen medewerkers? Neem contact op voor een demo.

Bronnen:
Kabinet neemt extra maatregelen tegen zorgfraude - Skipr, 11 september 2026
Stevig pakket aan maatregelen in aanpak zorgfraude - Rijksoverheid, 8 juni 2026
Zorgorganisatie Eemhart stopt met inhuur zzp'ers en uitzendkrachten na zorgfraude-signalen - Hilversums Nieuws, 2026