Wat het kabinet aankondigt
De belangrijkste maatregelen voor zorgorganisaties die met onderaannemers werken:
- Eén vergunningplicht. Het kabinet werkt aan een uniforme vergunningplicht voor zorgaanbieders die onder de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) vallen, en zet daarnaast in op een vergunningplicht voor aanbieders van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. De plicht gaat volgens de plannen ook gelden voor solisten en onderaannemers, die nu vaak buiten de vergunningplicht vallen.
- Strengere integriteitstoetsing. Bij een vergunningaanvraag en bij relevante wijzigingen in bestuur of eigendom wordt een Verklaring Omtrent het Gedrag verplicht voor eigenaren, bestuurders, interne toezichthouders en de dagelijkse leiding. Daarnaast wil het kabinet de Wet Bibob structureler en risicogerichter inzetten om malafide partijen te weren.
- Meer transparantie op declaraties. Het kabinet verkent of de AGB-code en de naam van de onderaannemer verplicht op declaraties moeten komen, zodat zichtbaar wordt wie de zorg daadwerkelijk levert.
- Betere gegevensdeling. Signalen van fraude en geweigerde of ingetrokken vergunningen worden sneller gedeeld tussen het CIBG, de IGJ, de NZa, zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten.
- Meer capaciteit voor toezicht en opsporing. Via het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord komt er extra capaciteit voor de recherche zorgfraude bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en extra vervolgingscapaciteit bij het Functioneel Parket, en wordt het bestuursrechtelijk toezicht geïntensiveerd. Voor de aanpak is oplopend tot 50 miljoen euro per jaar beschikbaar.
Een deel van deze maatregelen vraagt om wetswijziging. Het wetsvoorstel dat de toetredingseisen aanscherpt, wordt naar verwachting pas in 2028 bij de Kamer ingediend. De voorgestelde richting is echter duidelijk: de toetreding tot de zorg wordt strakker georganiseerd en informatie over betrouwbaarheid gaat sneller circuleren. Daarmee wordt het voor partijen die zorg uitbesteden belangrijker om inzicht te houden in wie de zorg daadwerkelijk levert en of die partijen aan de gestelde eisen voldoen.
Gevolgen voor organisaties met onderaannemers
De verbreding van de vergunningplicht raakt vooral organisaties die zorg laten leveren door anderen. Een hoofdaannemer is onder de Wkkgz eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg die onderaannemers leveren, en moet die verantwoordelijkheid contractueel borgen.
Wanneer onderaannemers en solisten straks zelf vergunningplichtig worden, wordt het steeds belangrijker om te kunnen aantonen dat de partijen waarmee je werkt aan de gestelde eisen voldoen, ook voor de schakels in je keten die je hebt ingehuurd. Dat geldt in het bijzonder voor constructies waarin een organisatie zelf geen zorg verleent en alles door onderaannemers laat uitvoeren.
Twee punten maken dit extra concreet. Een aanbieder moet ook ná toelating blijvend aan de eisen voldoen, dus een eenmalige controle bij de start volstaat niet. En als straks de AGB-code en de naam van de onderaannemer op de declaratie moeten staan, wordt zichtbaar wie de zorg daadwerkelijk levert. Je zult je onderaannemers dus doorlopend moeten kunnen identificeren en verifiëren, ook ná de eerste controle.
Wat je nu al kunt controleren
Een groot deel van wat straks gevraagd wordt, kun je vandaag al inrichten. Voor een compleet beeld van een onderaannemer gaat het om:
- Handelsregister. Een KVK-controle van je onderaannemers, inclusief signalering van wijzigingen in het uittreksel over de tijd. Zo zie je het wanneer een structuur verandert of een entiteit verdwijnt.
- Identiteit. Betrouwbare, biometrische verificatie van de personen achter de onderaannemer, ook bij zzp'ers.
- Beroepsregisters en diploma's. Actuele controles in BIG en SKJ, en verificatie van diplomagegevens die rechtstreeks uit DUO komen.
- VOG. Een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag voor bestuurders en zorgverleners, in lijn met de aangekondigde VOG-plicht.
- Registratiestatus. Controle van de registratie en, waar van toepassing, de vergunningstatus van de zorgaanbieder bij het CIBG.
Screening als voorbereiding op strengere toetreding
Organisaties die hun keten nu al gestructureerd screenen, kunnen aantonen welke controles zijn uitgevoerd en beschikken over een dossier dat actueel blijft.
Odixus is software die je organisatie zelf bedient. Het platform neemt de screening niet van je over en velt geen oordeel over de uitkomst. Je bepaalt welke controles je uitvoert en bouwt een controleerbaar dossier op per medewerker en per onderaannemer, waarin elke status is terug te voeren op een geverifieerde bron of een document. Via doorlopende signalering bewaakt Odixus daarna de registers, zodat je een waarschuwing krijgt zodra er iets verandert, met een duidelijke opvolgactie erbij.
Wij zien dit maatregelenpakket als onderdeel van een bredere ontwikkeling waarin de toetreding tot de zorg strakker wordt georganiseerd. De verantwoordelijkheid voor de keten komt daarmee nadrukkelijker bij de organisatie te liggen die de zorg laat leveren. Daarvoor is Odixus ontwikkeld: screening die bij de bron plaatsvindt, doorlopend actueel blijft en op elk moment aantoonbaar is, voor eigen medewerkers en voor de partijen die je inhuurt.
Organisaties die hun keten structureel screenen, beschikken per onderaannemer over een dossier waarmee zij kunnen onderbouwen welke controles zijn uitgevoerd en op welke bron die zijn gebaseerd.
Wil je zien hoe je een onderaannemer-dossier binnen één proces in Odixus opbouwt? Neem contact op voor een demo.
Bronnen:
Kamerbrief Fraudebestrijding in de zorg (Kamerstuk 28 828, nr. 163) - Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 8 juni 2026
Stevig pakket aan maatregelen in aanpak zorgfraude - Rijksoverheid, 8 juni 2026