Op 20 mei overhandigde RIEC Oost-Nederland een handreiking aan Zorgverzekeraars Nederland over integriteit binnen de Wlz-zorg. De aanleiding is onverbloemd: zorgcriminelen verleggen hun werkterrein naar de Wet langdurige zorg. Partijen die in de Wmo door gemeenten zijn geweerd, schuiven nu door naar het Wlz-loket. En zorgkantoren actualiseren de komende maanden hun contracten voor 2027 en verder.

De richting is duidelijk: scherper aan de voordeur. Want, in de woorden van Eugène van Mierlo van het Informatieknooppunt Zorgfraude: wie niet aan de voordeur scherp selecteert, haalt de problemen onvermijdelijk binnen.

Wat verandert er voor jou als zorgaanbieder?

Zorgkantoren publiceren 1 juni het zorginkoopbeleid 2027-2029. Daarin worden de voorwaarden opgenomen waar de zorgverlener aan moet voldoen. De handreiking is daarbij richtinggevend, en die is concreet. Heel concreet. We pakken de drie eisen die direct raken aan jouw personeelsdossier.

1. VOG: digitaal én gewaarmerkt, voor iederéén met cliëntcontact

De handreiking laat geen ruimte voor interpretatie. Elke medewerker met direct of indirect cliëntcontact moet beschikken over een VOG. En met "elke medewerker" worden ook bedoeld:

• Medewerkers in loondienst
• Inhuurkrachten
• ZZP'ers
• (Personeel van) onderaannemers
• Stagiaires
• Vrijwilligers

De VOG mag bij indiensttreding niet ouder zijn dan drie maanden, en moet vervolgens elke drie jaar opnieuw worden aangevraagd. Voor medewerkers met direct cliëntcontact is screeningsprofiel 45 (Gezondheid en welzijn van mens en dier) verplicht. Voor indirect cliëntcontact gelden andere profielen, afhankelijk van de functie (41, 43, 4, 85, 86).

En dan de zin die het verschil maakt: "De VOG dient digitaal en gewaarmerkt te zijn." Een papieren VOG die je medewerker scant en mailt? Dat voldoet niet meer aan deze eis.

2. Diploma's komen uit het DUO-diplomaregister

Een Word-document met "kopie diploma" erop is geen diploma. De handreiking is hier ook scherp: aan te leveren diploma's moeten uit het diplomaregister van DUO komen, en die zijn gewaarmerkt. Alleen voor opleidingen van vóór de registratiedatum (1996 voor HBO/WO, 2007 voor MBO) is een PDF van het originele diploma toegestaan.

De naam op het document moet één-op-één matchen met de naam in de personeelstabel. Anders aangeleverd is anders aangeleverd. En anders aangeleverd wordt niet geaccepteerd.

3. De steekproef: tien werkdagen om alles te leveren

Het zorgkantoor trekt uit jouw personeelstabel een aselecte steekproef. Vanaf het moment dat het verzoek binnenkomt heb je tien werkdagen om van de geselecteerde medewerkers de zorggerelateerde diploma's, arbeidsovereenkomsten en gewaarmerkte digitale VOG's aan te leveren. De steekproefgrootte loopt op naarmate je groter bent, tot 40 medewerkers bij meer dan 100 FTE.

Dan komt de vraag: kun jij dat vandaag? Niet "ergens deze maand", maar morgen, als het verzoek binnenkomt?

De vergewisplicht: ook jouw onderaannemers staan onder de loep

De handreiking introduceert geen nieuwe wereld, maar hamert wel op iets dat in de praktijk vaak achterblijft: de vergewisplicht. Voor onderaannemers en ZZP'ers gelden dezelfde eisen als voor medewerkers in loondienst. En het is aan jou als zorgaanbieder om aantoonbaar te controleren dat zij daaraan voldoen, vóórdat ze bij de uitvoering van de opdracht worden betrokken. Nieuwe onderaannemers die tijdens de looptijd binnenkomen? Die doorlopen exact dezelfde toets.

Goed nieuws: dit is precies waar Odixus voor gebouwd is

De eisen uit de handreiking zijn niet nieuw voor ons, ze zijn de standaard waar wij dagelijks mee werken. Een paar dingen die je met Odixus regelt zonder dat je er een aparte werkstroom voor hoeft op te tuigen:

• Digitaal gewaarmerkte VOG's, op echtheid geverifieerd én inhoudelijk gecontroleerd. Wat in jouw dossier terechtkomt is een geldige VOG met het juiste profiel en de juiste naam. Geen losse PDF's waarvan je later moet hopen dat ze kloppen.
• Per functie het juiste VOG-profiel vooraf instelbaar. Je legt eenmalig vast wat verplicht is, daarna toetst het systeem iedere aangeleverde VOG daar automatisch op.
• Diploma's uit DUO via een gewaarmerkte koppeling met het diplomaregister. Geen handmatige verificatie meer, geen twijfel over echtheid.
• Periodieke herscreening automatisch ingepland. De driejaarstermijn voor een nieuwe VOG-aanvraag wordt door het systeem opgepakt en bij de juiste persoon uitgezet, zonder dat jij het hoeft te onthouden.
• Originele documenten centraal beschikbaar voor elke medewerker, of het nu vast personeel, ZZP'ers, onderaannemers, stagiaires of vrijwilligers betreft. Bij een steekproef haal je per persoon precies de originele stukken op die het zorgkantoor opvraagt.
• Eigen regie. Odixus neemt geen verantwoordelijkheid over, je houdt zelf de touwtjes in handen. Dat sluit aan bij de geest van de handreiking: jij selecteert, jij toetst, jij blijft eigenaar.
• Minder tijd kwijt aan controles, meer zekerheid in het dossier. Je HR-afdeling hoeft geen documenten meer handmatig na te lopen, na te bellen of te vergelijken. De controles draaien automatisch en consistent volgens jouw instellingen, voor elke kandidaat op exact dezelfde manier. En met een koppeling op je HR- of personeelsadministratie wordt het nog efficiënter: nieuwe medewerkers stromen direct het screeningstraject in, en wijzigingen lopen mee zonder dubbele invoer.

De vraag die nu telt

Petra Wormser van ZN was er glashelder over: "Geen enkele zorgeuro mag in de zakken van criminelen verdwijnen. Dat cliënten slachtoffer zijn van kwaadwillenden met ernstige gevolgen voor hun gezondheid, moet echt stoppen." Daar is iedereen het mee eens. De vraag is alleen: hoe sta je er zelf voor op het moment dat het zorgkantoor met die nieuwe inkoopvoorwaarden langskomt?

Is jouw personeelsdossier compleet, actueel en aantoonbaar? Zijn alle VOG's digitaal gewaarmerkt en niet ouder dan drie jaar? Komen alle diploma's uit DUO? Heb je voor elke ZZP'er en onderaannemer hetzelfde niveau van controle als voor je vaste mensen? En kun je dat alles binnen tien werkdagen op tafel leggen?

Als je op één van die vragen niet meteen volmondig "ja" zegt, is dit het moment om naar je proces te kijken. Niet over een paar maanden, als het inkoopbeleid is gepubliceerd en de eerste steekproeven binnenkomen. Maar nu, terwijl je nog ruimte hebt om het rustig in te richten.

Wil je weten hoe Odixus je hierbij ondersteunt? Plan een korte demo, dan laten we precies zien hoe het werkt in de praktijk.

Bronnen:
Zorgcriminelen verleggen werkterrein naar Wet langdurige zorg - Zorgverzekeraars Nederland, 20 mei 2026
Handreiking integriteit gecontracteerde Wlz-zorg - RIEC Oost-Nederland, mei 2026