Wat er in de zaak naar voren kwam

Op de telefoon van de man zijn beelden gevonden van cliënten onder de douche en in bed, en van een cliënte die werd opgesloten en uitgescholden. De man zegt dat hij de foto's maakte om collega's te vragen welke zorg hij moest geven. De instelling stelt dat op de afdeling via een groepstelefoon of pieper wordt overlegd en nooit met foto's van cliënten. Een advocaat van de instelling sprak van mensonterende beelden, waarin mensen zijn gereduceerd tot object van leedvermaak.

Het Openbaar Ministerie eist 4 jaar en 9 maanden gevangenisstraf, een beroepsverbod in de zorg van vijf jaar en een boete van 50.000 euro. In dezelfde zitting speelde ook een drugszaak. De man ontkent alles, de rechtbank doet over twee weken uitspraak.

Het OM verwijt hem daarnaast dat hij een zorgdiploma heeft vervalst. Volgens het bericht kwam hij met een vervalst mbo-diploma en een valse VOG aan werk via de uitzendbranche. Zelf zegt hij dat een familielid de papieren had opgestuurd om hem te helpen bij het solliciteren.

Een VOG of diploma als bestand zegt weinig over de echtheid

Een zaak als deze maakt duidelijk hoeveel er afhangt van de controle wanneer iemand nieuw begint. Bij een nieuwe medewerker in de zorg zijn de VOG en het diploma vaak de eerste stukken waarop een organisatie vertrouwt, en een fout in die stap komt pas later en soms veel te laat aan het licht. Een VOG en een diploma zijn documenten met een herkenbare opmaak, een logo en een handtekening. Met gewone software is een overtuigende kopie te maken, en wie alleen naar het document kijkt, ziet het verschil vaak niet. Dat geldt voor een scan of foto, maar ook voor een pdf die per mail binnenkomt.

De echtheid is wel vast te stellen bij de instantie die het document heeft uitgegeven. Een digitale VOG kun je bij Justis laten controleren: daar blijkt of het document echt is en ongewijzigd. Diploma's die in het diplomaregister van DUO staan, kun je rechtstreeks bij DUO opvragen of controleren. Voor een nieuwe medewerker in de zorg is dat de manier om zeker te weten dat de VOG en het diploma kloppen.

Uitzendkrachten en de vergewisplicht

De Wkkgz verplicht een zorgaanbieder om zich te vergewissen van het functioneren in het verleden van iedereen die bij hem zorg verleent. Dat geldt ook voor uitzendkrachten, zzp'ers en ingeleende medewerkers. Heeft het uitzendbureau de VOG en het diploma gezien, dan blijft de zorgaanbieder toch verantwoordelijk tegenover cliënten en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Werk je met uitzendkrachten, vraag dan zelf de VOG en het diploma op en controleer de echtheid bij de bron, net als bij je eigen medewerkers. Je kunt een uitzendkracht ook uitnodigen voor dezelfde screening als je eigen medewerkers, zodat je bij iedereen hetzelfde vastlegt.

Je kunt van een uitzendbureau ook verlangen dat het zijn uitzendkrachten met Odixus screent. Het bureau deelt de dossiers dan rechtstreeks met jouw organisatie. Je ziet de controles meteen in je eigen account, naast je eigen screeningsprofiel, en je beoordeelt zelf of wat er is aangeleverd voldoet aan je beleid.

Je screeningsproces met Odixus inrichten

Met Odixus richt je de screening van nieuwe medewerkers in als één vaste procedure, voor iedereen die bij je begint. Per functie stel je een screeningsprofiel samen met de checks die daarbij horen, zoals identiteit, VOG, diploma, BIG-registratie en referenties. Een nieuwe medewerker, uitzendkracht of zzp'er nodig je uit voor het profiel dat bij de functie past, en vanaf dat moment zie je per persoon welke checks zijn afgerond en waar nog op wordt gewacht.

De gegevens komen rechtstreeks van de bron. Odixus zet de VOG-aanvraag namens jouw organisatie klaar, en de VOG die de kandidaat aanlevert, wordt automatisch gecontroleerd op echtheid en inhoudelijk ingelezen. Diploma's deelt de kandidaat vanuit het register van DUO, zodat je geen kopie hoeft te beoordelen. Omdat ook de identiteit van de kandidaat wordt gecontroleerd, weet je dat de VOG en het diploma echt zijn en horen bij de persoon die bij je begint.

Heeft een uitzendkracht al een recente digitale VOG met het juiste screeningsprofiel, dan kan die ook worden aangeleverd. Die VOG doorloopt dezelfde controles op echtheid, inhoud en screeningsprofiel als een nieuwe aanvraag. Moet iemand met spoed beginnen, dan hoef je geen concessies te doen aan je eigen beleid.

Alles wat er gebeurt, staat met datum en bron in het dossier van de medewerker. Vraagt de inspectie hoe je je hebt vergewist, dan laat je per persoon zien wat er is gecontroleerd en wanneer. Ook nadat iemand is begonnen, kun je controles periodiek laten terugkomen, zo vaak als je per screeningsprofiel instelt.

Welke checks je inzet, voor welke functies en hoe vaak, bepaal je zelf. Zo leg je een procedure vast die past bij je organisatie en die je bij elke nieuwe medewerker op dezelfde manier uitvoert.

Bronnen:
'Mensonterende beelden' vanuit zorginstelling: 'Mensen gereduceerd tot object van leedvermaak' - Omroep West, 31 oktober 2026